Καλωσόρισμα

Αγαπητοί ταξιδιώτες,

 

Σας καλωσορίζουμε στον νέο, υπερσύγχρονο σταθμό εκκίνησης του Χρονοπλοίου μας. Στα δεξιά σας βρίσκεται το κέντρο ελέγχου και αριστερά σας το αρχηγείο. Εμπιστευτείτε στα χέρια μας την ασφάλεια του ταξιδιού σας. Το Χρονοπλοίο που θα σας μεταφέρει σε άλλες κοινωνίες «υπηκόων» του παρελθόντος είναι τελευταίας τεχνολογίας. Παρακαλούμε να είστε καλόπιστοι. Η χρήση μάσκας είναι προαιρετική στο ταξίδι σας. Είναι όμως απαραίτητο να κάθεστε σε απόσταση ενάμιση μέτρου ο ένας από τον άλλον. Απαγορεύονται οι άσκοπες μετακινήσεις εντός της Χρονοπλοίου και η κυκλοφορία μετά τα μεσάνυχτα. Όποιος παραβιάζει τους κανόνες θα τιμωρείται. Για την προστασία όλων διατηρούμε το δικαίωμα να προβούμε στη χρήση χημικών. Το ταξίδι σας θα βιντεοσκοπείται και θα μεταδίδεται ζωντανά σε όσους λόγω ανωτέρας βίας δεν κατόρθωσαν να παρευρεθούν. Επισημαίνουμε ότι πρέπει να είστε ιδιαίτερα υπεύθυνοι απέναντι στους ευπαθείς συνταξιδιώτες σας. Σας ενημερώνουμε ότι οι απαιτούμενοι έλεγχοι έχουν ήδη διενεργηθεί και μετά το σκανάρισμα των επισκευών σας έχει παρακρατηθεί η λογική. Να θυμάστε ότι η λογική δεν έχει θέση εκεί όπου κυριαρχεί ο φόβος. Γι’ αυτό δε θα σας επιστραφεί προτού επιστρέψετε στην κανονικότητα. 

Ευχόμαστε σε όλους μια όμορφη «πτήση»... ΠΡΟΣΔΕΘΕΙΤΕ!

Ο ασθενής 0 του κορονοϊού

Μεγάλη μέρα για τη χώρα μας σήμερα. Ιστορική. Βρέθηκε ο ασθενής 0 του κορονοϊού. Και τον έβαλαν σε κατ’ οίκον περιορισμό. Μέχρι νεωτέρας. Μέχρι να μπορέσουμε να ξεπορτίσουμε πάλι όλοι έξω με ασφάλεια.

Με ανησυχεί αυτό το «μέχρι νεωτέρας». Όχι επειδή δεν ξέρω αν και πότε θα το νικήσουμε αυτό το αόρατο τέρας... Ανησυχώ μήπως σήμερα έγινε η αρχή για κάτι μονιμότερο.

Ο ασθενής 0 του κοροναϊού, η δημοκρατία. Σε καραντίνα. Υπεύθυνη για την εξάπλωση του ιού. Υπεύθυνη για τα ταξίδια στις πέντε ηπείρους, για την επικοινωνία μεταξύ των λαών, τον κοσμοπολιτισμό που εξασφάλιζε κάποτε. Υπεύθυνη για το δικαίωμα που έδινε στους ανθρώπους να συγχρωτίζονται, να αγκαλιάζονται, να φιλιούνται. Υπεύθυνη για τη δυνατότητα που έδινε στην επιστήμη να αναπτύσσεται και στον άνθρωπο να εκμεταλλεύεται το περιβάλλον.

Δεν ξέρω αν όλο αυτό ξεκίνησε από μια χαμούρα νυχτερίδα ή αν είναι ένα κατασκευασμένο όπλο για την εξόντωση μεγάλου μέρους πληθυσμού και την ανακατανομή του πλούτου. Προσωπικά αδιαφορώ γι’ αυτά τα σενάρια τώρα...

Σε τι περιπέτειες μπήκες πάλι, ανθρωπότητα; Τόσες μέρες δε φοβόμουν τον ιό, αλλά τις επιπτώσεις του. Στην οικονομία, στην εκπαίδευση, στην ανθρωπιά. Στην ανθρωπιά που δε θέλει ανθρώπους να τριγυρνούν με διαστημικές στολές και κεφάλια μέσα σε γυάλες, αλλά θέλει ανθρώπους που αναπνέουν οξυγόνο, που αγγίζουν και αγγίζονται. Που δεν τους ενώνουν οπτικές ίνες και τους χωρίζουν οθόνες. Που δε θεωρούν μεγαλύτερους εχθρούς τους τα παιδιά και εγκαταλείπουν στη μοναξιά και την ανημποριά τους τους παππούδες.

Άλλο φοβάμαι τώρα. Εμείς πόλεμο δε ζήσαμε. Ούτε δικτατορία. Και τώρα ζούμε μαζί και πόλεμο και δικτατορία.

Απόψε θυσιάσαμε την ελευθερία μας για την ασφάλειά μας. Απόψε, απείθαρχοι σαν Έλληνες, ωχαδελφιστές σαν Έλληνες, ατομικιστές σαν Έλληνες, ασυνείδητοι σαν Έλληνες αναγκάσαμε άλλους να μας προστατεύσουν. Γιατί δεν μπορούμε να αυτοπεριχαρακωθούμε!

Αυτό που με φοβίζει είναι η ΕΠΙΒΟΛΗ που μεθοδεύεται τόσες μέρες και βρίσκει πρόσφορο έδαφος να προσγειωθεί σε κεφάλια ανεγκέφαλων που ξεχύνονται στις παραλίες λες κι είναι Δεκαπενταύγουστος. Όχι πως δεν το ξέραμε ότι θα γινόταν έτσι. Αχ, ας περίσσευε ο πατερναλισμός σε μια κοινωνία αλληλέγγυων και υπεύθυνων πολιτών!

Λοιπόν, ουδέν μονιμότερον του προσωρινού. Τα μέτρα, όταν λαμβάνονται, δύσκολα αποσύρονται. Σε κάθε Ebola ή Corona Virus αυτό θα ζούμε.

Συγνώμη για το σεντόνι. Δεν ήξερα ότι είχα τόσα μέσα μου. Καλύτερα ας γέμιζα το facebook με μουσική και ζωγραφική. Είναι μια διέξοδος κι αυτή.

* πατερναλισμός=ο περιορισμός των ελευθεριών των πολιτών υπό το πρόσχημα της προστασίας

Λαός "δημολάκων"

Κυλούσε αργά αργά και βασανιστικά ο καιρός της κρίσης, της λιτότητας, της στέρησης του αέρα και του «χαμόγελου από τα χείλη» και μου έκανε εντύπωση που ο πηγαία απείθαρχος Έλληνας έμενε όλο αυτό το διάστημα με σκυμμένο κυρίως το κεφάλι να περιμένει «τους βαρβάρους σαν έλθουν να νομοθετήσουν». Ώσπου ήρθε – όχι βέβαια πάλι η τριανδρία των βαρβάρων, αλλά – το βράδυ της 25^ης Ιανουαρίου, για να καταλάβουμε όλοι ότι είχαμε βρει τρόπο να σηκωθούμε και να ξεσηκώσουμε.

 

Τον ψήφισαν τον Αλέξη. Άλλοι με σιγουριά, άλλοι με δυσπιστία και δισταγμό, άλλοι με αγανάκτηση, άλλοι με φόβο και πάθος, άλλοι με ελπίδα. Τι κι αν η ομιλία του στα Προπύλαια το ίδιο βράδυ μάς πήγε πίσω σε παλιές – αλλά καθόλου ξεχασμένες – εποχές εξόφθαλμου λαϊκισμού, δημαγωγίας και καταλυτικής πόρωσης στη χώρα. Τι κι αν συνειρμικά μάς θύμισε τον ταλαντούχο Dr. Zivago και μας έκανε για μια στιγμή να γυρίσουμε και να πούμε στα νήπια παιδιά μας «συγγνώμη, αλλά δεν μπορούσα να κάνω αλλιώς..., «συγγνώμη, ξέρω, γιατί κι εγώ πλήρωσα τα λάθη της μαμάς και του μπαμπά μου».  Τι κι αν πέρασαν από το μυαλό μας όλα αυτά άθελά μας, δε νομίζω ότι υπήρξε άνθρωπος πατριώτης που, βλέποντας ξαφνικά τι είχε συμβεί, να μην αναθάρρησε. Και εν μία νυκτί άλλαξαν όλα. 

Με συζήτηση και ψύχραιμη σκέψη καταλάβαμε ότι δε θα ζούσαμε πάλι το ’81 - «μου ξανάρχονται ένα ένα χρόνια δοξασμένα». Ότι δε θα γινόμασταν πάλι ένα «Κηφηνείον, Η Ωραία Ελλάς», όπως το εννοούσε ο Καργάκος. Δε μας παίρνει πια – και ευτυχώς – να γίνουμε έτσι. Άλλωστε ο ΣΥΡΙΖΑ δεν είναι ΠΑΣΟΚ. Αφού, λοιπόν, το καταλάβαμε αυτό, κάτσαμε στις σέζλονγκ μας να το απολαύσουμε το αεράκι της ελευθερίας, της δημοκρατίας και της αντίστασης που φύσηξε αμέσως. 

Σίγουρα κάτσαμε όλοι; Ή μήπως αυτός ο λαός, για τον οποίο για μια στιγμή νοιώσαμε περηφάνια, άρχισε πάλι να «τρώγεται», αποδεικνύοντας περίτρανα ότι ναι, είναι λαός «δημολάκων»;... 

... Είναι ολοφάνερο. Ανήκεις σε ένα λαό «δημολάκων». Η περιπέτειά σου μπορεί να γίνει παραβολή. Η παραβολή «του πηγαδιού». Άφησέ με να στη διηγηθώ:

Είσαι επί πολύ καιρό σ’ ένα πηγάδι, βαθύ, υγρό και θεοσκότεινο μαζί και μ’ άλλους. Πέσατε, σας ρίξανε, δεν έχει σημασία. Κι είναι ανάμεσά σας κάποιοι που τους άφησες ν’ αποφασίζουν και να φροντίσουν πώς θα βγείτε απάνω. Αλλά οι αρχηγοί σου δεν κάνουν και μεγάλα πράγματα να βγείτε από κει μέσα. Πάνε μόνο και παζαρεύουνε την επιβίωσή σου για λίγο ακόμη, τα συμφωνούν με τα κεφάλια που προβάλλουν κάθε τόσο στο ξέφωτο του πηγαδιού. Από αυτό το ξέφωτο, το δαχτυλίδι του πηγαδιού, βλέπεις κομματάκι ουρανό. Σου λένε «όπου να ’ναι βγαίνουμε», πλάθουν ιστορίες επιτυχίας του σχεδίου, αλλά εσύ βλέπεις μόνο ψίχουλα να πέφτουν. Για κάθε ψίχουλο που σου πετούν για να επιβιώσεις σου κόβουν κι από ένα δάχτυλο. Κι εσύ κάποια στιγμή βαριέσαι τούτα τα εγκλήματα, ξεμένεις κι από δάχτυλα, σου μένει μόνο η ελπίδα να κάνεις κάτι να βγεις αλλιώς απ’ το πηγάδι. Κι εκλέγεις άλλους αρμόδιους μπας και ζήσεις τ’ όνειρο. Μπράβο σου που σήκωσες κεφάλι!

Πάνε λοιπόν οι νέοι αρμόδιοι να κάνουν τα παζάρια. Τα κάνουν όπως σου είπανε κι όπως άλλωστε το θέλησες. Μα εσύ, αντρειωμένος τόσο καιρό στη φενάκη και το φόβο, συνηθισμένος να ζεις με ψίχουλα και μες στις ακαθαρσίες σου, κάνεις πίσω! Τίποτε δε σ’ αρέσει, με τίποτε δεν είσαι ικανοποιημένος. Διχάζεσαι, ταράζεσαι και τάσσεσαι πάλι δίπλα σε εκείνους που καιροφυλαχτούν, που περιμένουν το στραβοπάτημα να πουν «τα ’λεγα εγώ» και να χριστούν σωτήρες.

Μα δεν το βλέπεις; Ένα σου βήμα πίσω τώρα θα σημάνει τον ολικό σου ακρωτηριασμό. Αν όμως συνεχίσεις μπρος και στηρίξεις την αλλαγή και την απόφαση που πήρες λίγο πριν μπορεί και να κερδίσεις. Στη μια περίπτωση τα χάνεις όλα, στη δεύτερη έχεις μισές πιθανότητες να μείνεις για πάντα στο πηγάδι, αλλά και μισές να αναδυθείς.  

Εμάς τους Έλληνες «ζάφτι» δε μας έκαναν και δε θα μας κάνουνε ποτέ. Αργά ή γρήγορα βρίσκουμε τρόπο  κι ανασταινόμαστε και «ξανά προς τη δόξα τραβάμε». «Με τα τέσσερα», μάλιστα, που λένε. Κινάμε έτσι μπροστά με ατίθασο κεφάλι «τσινιάρικης φοράδας», αλλά... με σώμα ποντικού και με ουρά φιδιού. Σαν κι εκείνα τα μυθικά τέρατα των προγόνων μας. Όπως το είπα απέξω απέξω και πριν, είμαστε ένας ηλίθιος λαός καταχανάδων.

(καταχανάς = βρικόλακας, εδώ: δημόλακας)

Κατά δικός μου

Αν το αφήσεις για τελευταία στιγμή, έστω και καθημερινή, το πιθανότερο είναι να μη βρεις εισιτήριο ή να στριμωχτείς κάπου στον εξώστη. Το γεγονός ότι για τρίτη συνεχή χρονιά το θέατρο όπου ανεβαίνει αυτή η παράσταση είναι πάντα γεμάτο σίγουρα αποκαλύπτει πολλά για την ποιότητά της.

Στην αρχή είναι το γέλιο. Γέλιο καθάριο και ειλικρινές. Κι έπειτα, εκεί που δεν το περιμένεις, με καμία απολύτως προπαρασκευή, το δάκρυ κυλάει ασυγκράτητο και αβίαστο. Αυτή η συναρμογή χαράς και συγκίνησης, οι γευστικές εναλλαγές γλυκού και αλμυρού, είναι που κάνουν το έργο να ξεχωρίζει ανάμεσα σε τόσα άλλα.

Ο "κατά δικός μου" πραγματεύεται τον αντίκτυπο της σημερινής οικονομικοπολιτικής πραγματικότητας στις ανθρώπινες σχέσεις και στη σχέση που έχουμε με τον εαυτό μας. Κινητήριος μοχλός του έργου ο ρατσισμός. Η πίστη στην ανωτερότητά μας απέναντι στο ξένο μάς περιχαρακώνει πνευματικά, δημιουργώντας στερεότυπα. Ωστόσο, υπάρχει πάντοτε το περιθώριο μεταμέλειας. Ακόμα και στην περίπτωση που το διαφορετικό έχει φαλκιδεύσει απτά τα δικαιώματά μας, ακόμα κι όταν έμπρακτα έχει θίξει τα συμφεροντά μας, η γνωριμία μαζί του μάς δίνει τη δυνατότητα να αναθεωρήσουμε. Η εμπιστοσύνη που ενδεχομένως δείξουμε σε αυτό κάνει κι εμάς καλύτερους, αλλά βοηθάει κι εκείνο να αδράξει την ευκαιρία που αναζητούσε, για να κατορθώσει να μη ζει πια παραβατικά και να γίνει "κάποιος".

Το α- στερητικό μπορεί να φέρει τα πάνω κάτω και να μας βοηθήσει να υπερβούμε τους φόβους μας. Αυτός ο φόβος, που βρίσκεται στον πυρήνα της θεατρικής πράξης, εκδηλώνεται στην αρχή ως ξενοφοβία και ύστερα, καθώς η δράση εξελίσσεται, ως φόβος για τον εαυτό και τελικά ως φόβος για τα πάντα και τους πάντες. Ο φόβος για το ξένο μετασχηματίζεται σε φόβο για το παν-ελλήνιο. Ο φόβος της απώλειας κινεί τα βήματά μας, μας αναγκάζει να εμμένουμε σε δηλητηριασμένες και τελειωμένες σχέσεις και να μηχανευόμαστε τρόπους, καπηλευόμενοι τις περιστάσεις, για να κρατήσουμε ανθρώπους στη ζωή μας, που ξέρουμε ότι γυρνούν κοντά μας μόνο όταν τα πράγματα στη δική τους ζωή ορφναίνουν.

Παράλληλα, η ανάγκη να νοιώσουμε ασφαλείς μάς κάνει να θυσιάζουμε την ελευθερία μας. Κι υψώνουμε τείχη γύρω μας, που μας κρατούν μακριά από ό,τι έχει πραγματικά σημασία, και ζούμε μέσα στα κλουβιά μας απομονωμένοι, αλλά "αγαπημένοι", αφού ο φόβος είναι αυτός που μας κρατάει ενωμένους. Ο φόβος της απώλειας γίνεται απώλεια της ελευθερίας. Προσπαθώντας να νοιώσουμε πιο ασφαλείς, υποτάσσουμε τον άλλο, τον κάνουμε "κατά δικό μας", κτήμα μας. Όμως αυτά τα κεκτημένα μας εν τέλει μας σκοτώνουν.

Ο "κατα δικός μου" είναι, λοιπόν, το αντικείμενο της ιδιοκτησίας μου που με καθιστά "κατάδικο". Είμαι καταδικασμένος να κυριαρχώ και να αλίσκομαι, είμαι καταδικασμένος να αντιμάχομαι τους φόβους μου με φαρμακευτικά παρασκευάσματα και σιδερικά, είμαι καταδικασμένος να με ξεχνούν και να με θυμούνται, είμαι καταδικασμένος να είμαι ο "κανένας". "Βασανίζομαι", γι' αυτό χρειάζεται δύναμη και θάρρος να επιβληθώ στην ανωνυμία μου και, κατανικώντας τους φόβους μου, να αποκτήσω ταυτότητα. Όπως και να έχει, ένα πρέπει να θυμάμαι, ότι "δεν πατάμε ανθρώπους, μίστερ!".